Op de bakfiets naar de burger in Kennemerwaard

Bibliotheek Kennemerwaard is aangesloten bij het convenant (2024-2027) tussen de Koninklijke Bibliotheek, de Belastingdienst en Dienst Toeslagen. Eén van de doel­stellingen van het convenant is dat maatschappelijk dienst­verleners vanuit de bibliotheken meer hulp bieden bij vragen over belasting­zaken en toeslagen. Burgers kunnen inderdaad voor uiteenlopende vragen terecht in de bibliotheek. Er is een Vrijwilligersinformatiepunt, een buurtbemiddelingsbureau en er wordt met veel lokale partners samengewerkt,  zoals Humanitas, DUO (of DUWO?), MET Dijk en waard, Magentazorg en Xavier -vanuit de gemeente.

Eigenlijk heel simpel

Bibliotheek Kennemerwaard is de eerste bibliotheek in Nederland die besloot bakfietsen in te zetten om daadwerkelijk naar de burger toe te gaan. Om hen zelf op te zoeken en te informeren over alles wat met overheidszaken te maken heeft, waaronder toeslagen en belastingen.

Westenberg vertelt dat de Koninklijke Bibliotheek een oproep deed aan bibliotheken om voorstellen in te zenden, waarmee de bibliotheek IDO-spreekuren kon opzetten. Bibliotheek Kennemerwaard stuurde een projectplan in voor het inzetten van bakfietsen. “De achterliggende gedachte is eigenlijk heel simpel”, legt Westenberg uit. “Wij zetten ons in voor een participerende overheid. En werken met mensen die niet altijd helemaal zelfstandig kunnen deelnemen aan de maatschappij. Die mensen komen niet altijd naar ons toe. Want weet je, als je niet taalvaardig bent, ja, wat moet je dan in de bibliotheek?”

Een beetje extra hulp is nooit ver weg

Het projectplan werd een succes en Bibliotheek Kennemerwaard mocht starten met de inzet  van bakfietsen om burgers in de wijk te bereiken. Zo geven ze heel letterlijk vorm aan het motto van het convenant ‘een beetje extra hulp is nooit ver weg’. “Wij komen letterlijk bij je voorrijden op de stoep”, zegt Luken.

Ze lieten de bakfiets ook helemaal beletteren, zodat deze duidelijk herkenbaar is als onderdeel van de bibliotheek. Inmiddels hebben zijn er vier IDO-bakfietsen: voor iedere gemeente een. En het is een groot succes: “Een bakfiets is natuurlijk leuk, want je trekt de aandacht; mensen komen vanzelf naar je toe. Het is praktisch: je komt snel overal, en je kan makkelijk materialen meenemen,” aldus Westenberg.

Gewoon doen

Deze pragmatische instelling is kenmerkend voor de manier waarop men bij Bibliotheek Kennemerwaard werkt. “We denken vanuit het perspectief van de doelgroep, wat goed is voor hen”, vertelt Westenberg. “We proberen gewoon van alles uit, als we denken dat we daar mensen mee gaan bereiken.” Dat is ook meteen zijn advies aan andere bibliotheken: “Weet je, ga het gewoon proberen in plaats van hele plannen schrijven, die als ze eindelijk klaar zijn, alweer zijn verouderd.  En ondertussen merk je vanzelf wat werkt en wat niet en dan stellen we bij.”

Ze bereiken met de bakfiets ook doelgroepen die niet altijd in de bibliotheek komen. Zo spreekt Luken bijvoorbeeld ook middelbare scholieren die daardoor van het ontwikkelplein in de bibliotheek afweten. Als zij straks als achttienjarigen zaken als een zorgverzekering en zorgtoeslag moeten regelen, weten ze dat ze daar terecht kunnen.

“De collega's van educatie gaan nu ook veel met de bakfiets naar scholen”, aldus Luken.

Tips voor andere bibliotheken:

• Zoek plekken die toch al druk worden bezocht, zoals markten, winkelcentra en rondom buurthuizen.
• Ga samen met een lokale partner; vaak kan er dan direct doorverwezen worden en ook direct hulp worden geboden of een afspraak worden gemaakt.
• Spreek mensen aan door direct te zeggen dat je van de bibliotheek bent en dat je hulp biedt die helemaal gratis is. Dat is vaak een grote ijsbreker.
• Geeft iemand aan geen hulp nodig te hebben? Misschien een buurvrouw / familielid wel? Hij / zij is ook welkom! Dit is ook zo voor mensen die al hulp krijgen van familieleden; als je het zelf wilt leren doen ben je welkom is dan de boodschap.
• Gebruik materialen om een reactie uit te lokken / gesprek op gang te krijgen. Bibliotheek Kennemerwaard gebruikt geplastificeerde kaarten met uitspraken zoals ‘Ik weet hoe DigiD werkt’,  ‘Ik weet hoe ik mijn belastingaangifte moet doen’ en ‘ik kan zelf mijn zorgtoeslag wijzigen’ waardoor voorbijgangers aan het denken worden.
• Vinden medewerkers het spannend om alleen op pad te gaan? Ga gezellig met z’n tweeën of dus samen met een lokale partner.