Voordat behandelfunctionaris Frederique kan beoordelen of iemand recht heeft op huurtoeslag, moet zij onder andere weten: is deze woning zelfstandig of niet? Die vraag lijkt simpel, maar leidt in de praktijk soms tot maanden extra onderzoek waardoor burgers langer wachten op een toeslag. ‘Als er informatie ontbreekt, moeten we bewijsstukken opvragen.’
Beeld: © Dienst Toeslagen
Frederique
Helaas komt het nog vaak voor dat Dienst Toeslagen onjuiste of onvolledige gegevens heeft van burgers en ketenpartners voor het toekennen van de huurtoeslag. Voor de huurtoeslag maken we gebruik van de Basisregistratie Adressen en Gebouwen. Samen met gemeenten hebben we de afgelopen tijd onjuiste en verouderde adresgegevens gecorrigeerd. Maar bij twijfel is alsnog aanvullend onderzoek nodig.
‘Om te beoordelen of er recht op huurtoeslag is, kijken we vooral naar de zelfstandigheid van de woning’
Dat is de taak van Frederique. ‘Als behandelfunctionaris en medewerker objectadministratie behandel ik huurtoeslagaanvragen voor gesplitste adressen: één adres, opgedeeld in meerdere woonruimtes, zoals kamers en studio’s. Om te beoordelen of er recht op huurtoeslag is, kijken we vooral naar de zelfstandigheid van de woning. Of er sprake is van een eigen toegang, woonkamer, keuken, toilet en douche.’
Verhuurdersverklaringen en gedoogbeschikkingen
Bij huurtoeslagaanvragen loopt Dienst Toeslagen tegen verschillende knelpunten aan. Eén daarvan is dat burgers voor het aanleveren van informatie afhankelijk zijn van derden. ‘Een verhuurdersverklaring bijvoorbeeld’, zegt Frederique. ‘Soms is een verhuurder niet bereikbaar of wil deze niet meewerken.’
Ook verschilt per situatie hoeveel informatie nodig is. ‘Woont iemand in een studio waar wij voldoende gegevens over hebben, dan kan toekenning soms op basis van een telefoongesprek. Als er informatie ontbreekt, moeten we bewijsstukken opvragen.’
Adressen met een logiesfunctie, zoals campings of huisvesting voor arbeidsmigranten, zorgen voor extra complexiteit. Dan moet bij de gemeente worden nagegaan of permanente bewoning is toegestaan en soms is een gedoogbeschikking nodig.
Wachttijd
Zulke onduidelijkheden zorgen regelmatig voor vertraging. Vraagt iemand vandaag huurtoeslag aan, dan wil diegene het liefst op de twintigste van de volgende maand de eerste betaling ontvangen. ‘Maar voordat wij het adres bekeken hebben en bewijsstukken hebben ontvangen en beoordeeld, ben je gauw 2 of 3 maanden verder’, zegt Frederique.
Dat is niet niks. Zeker niet voor mensen wiens besteedbare inkomen afhangt van toeslagen. Frederique: ‘Eens in de zoveel tijd heb ik iemand aan de lijn die wacht op onze beoordeling en aangeeft financieel krap te zitten. Soms kunnen we daarbij helpen, bijvoorbeeld door het proces te versnellen van een andere toeslag waar zij recht op hebben. Maar helaas vaak ook niet.’
‘Het vastleggen van informatie op adresniveau is cruciaal’
Interpretatie van een zelfstandige woning
Volgens Frederique zijn de oplossingen duidelijk. Beter contact met particuliere verhuurders bijvoorbeeld. ‘Voor panden met meerdere vergelijkbare woningen wil je niet voor iedereen afzonderlijk een verklaring beoordelen. Als we op basis van één verhuurdersverklaring meerdere woningen in één gebouw kunnen beoordelen, scheelt dat veel tijd. Het vastleggen van informatie op adresniveau is daarvoor cruciaal, maar dat kan nu nog niet.’
Daarnaast pleit ze voor één uniforme interpretatie van de definitie van een zelfstandige woning. ‘Wij vinden plek voor een elektrisch kookpitje voldoende tellen als keuken, terwijl gemeenten soms zwaardere eisen stellen. Ook verschillen gemeenten onderling in de manier van beoordelen, bijvoorbeeld via inspectie of plattegrond. Wij werken dan weer niet met plattegronden, maar met verhuurdersverklaringen.’